Weekbericht voor Meije! HET wilde varken ZO M AARTS Mev» V/R.OEGÉR /Bore*.£LiWKVOEk»fi»»TOf/) 900000000000000000000000000000000000000000C 21 DECEMBER 1978 "Landbouwschade door varkens op de Veluwe ontoelaatbaar; de Minister van Landbouw wijst jagers op hun plicht". Zo stond het onlangs in een landelijk ochtendblad. Het wilde varken staat de laatste tijd nogal in de belangstelling, zij het voor vele landbouwers in negatieve zin. Niet dat boeren het wilde varken geen interessant dier vinden, maar als zo'n dier je inkomen verruïneert, denk je er natuurlijk wel anders over dan de gemiddelde recreant. Die vindt het hoogstens eng, wanneer hij op een stil bospad oog in oog met een wild zwijn komt te staan. d.w.z. een tweejarig varken, is er niets meer van te zien. Zulke kleurverander ingen kwamen we al eerder tegen bij het ree. Varkens leven in groepsverband, zijn al- leseters en kunnen al zoekend naar wor men en slakken een weiland in enkele uren helemaal omgooien. Ook moeten de grote oppervlakten mais het vaak ontgelden. Niet eens zozeer door wat ze opeten, maar meer door de manier waarop ze huishouden. Het massaal vertrappen van de mais en stengels ver oorzaakt de grootste schade voor de boer. Tot vóór zeg maar de jaren dertig wa ren er maar weinig van deze zwartrok ken, maar nu komen ze bijna overal in onze Veluwse bossen voor. Het was Prins Hendrik, die in de jaren dertig wilde varkens liet uitzetten om uitster ven te voorkomen. Helemaal zonder eigen belang gebeurde dit overigens niet. Deze Hoogheid was een fervent liefhebber van de jacht en in 't bijzon der van de jacht op deze grofwildsoort. De wilde varkens onderscheiden zich van hun tamme soortgenoten door een slankere bouw en wat langere lopers (poten). Ook de dichte donkere borstels (haren) en een niet gekrulde staart val len op. Wat ze beide wel gemeen hebben is het zg. zoelen. Dat is het nemen van een soort modderbad om, wanneer no dig, de lichaamstemperatuur op peil te HjÊJK/t Vaak merkt de boer pas bij het oogsten hoe ernstig de varkens hem hebben be nadeeld. Gelukkig kan er in overmacht situaties (in de gevallen dat buiten de schuld v^i boer eh jachtgerechtige - b.v. omdit de laatstgenoemde netjes z'n toegewezen 'aantal varkens heeft afge schoten schade ontstaat) een beroep worden gedaan op een wettelijk inge steld instituut, dat het Jachtfonds heet. Dit fonds, ontstaan uit verplichte bij dragen van elke jachtaktehouder (40.000 x 30,kan de gedupeerde boer geheel of gedeeltelijk schadeloos stellen. Gesteund door datzelfde fonds treffen overheid en particulier maatregelen om zoveel mogelijk varkensterreinen in te rasteren en worden ook speciale voerak- kers aangelegd waar de dieren wel mo- EEtJ j ofocj houden. Tegelijkertijd ruimen ze hier mee de huidparasieten (insecten e.a.) op, doordat deze afsterven in de opdro gende modderlaag, die zich gaat vast zetten tussen de huidharen. Het mannelijk exemplaar heet hier kei ler en is in staat zich op tweejarige leeftijd voort te planten. Pas op vijfjari ge leeftijd is hij volwassen. In november/december vindt de bronst (paartijd) plaats en na een dracht van ongeveer 41 maand werpt de bagge (zeug) 3 tot 10 grauw-bruin gestreepte jongen. Langzaam verdwijnen deze overlangse strepen en bij de overloper. gen fourageren. Varkens komen zo'n beetje in heel Eu ropa voor met uitzondering van Enge land (daar hebben ze weer dieren, die wij niet hebben). Vormt het varken een bedreiging voor vele Veluwse boerenbedrijven, de hout duif vormt dat voor weer een groot aan tal andere boeren. Een massale invasie op er.wten tüv. heeft vergaande financië le gevolgen. Daarover een andere keer. Overgenomen uit: Het Kleine Loo nov.ldec. 1978. KARNEMELK De karnemelk van nu is anders dan de karnemelk van vroeger, maar hij is nog altijd een lekkere en gezonde dorstles- ser. Hou je van karnemelk? Ja? Prima, want karnemelk is een lekkere, frisse drank, die de dorst goed lest en boven dien heel erg gezond is. Waarom ge zond? Omdat er vrijwel dezelfde voe dingsstoffen in zitten als in melk: eiwit ten, mineralen (vooral kalk en fosfor) en de in water oplosbare vitaminen B en C. Vrijwel geen vet: maar 0,4%. De melksuiker uit de melk is in karnemelk voor een deel omgezet in melkzuur. Daaraan dankt karnemelk dus zijn lichtzure smaak. De karnemelk, die jij drinkt is meestal op een andere manier gemaakt, dan de karnemelk, die je ouders kregen, toen ze nog jong waren. Die karnemelk was een bijprodukt van de boterbereiding. Op de boerderij werd de room daarvoor in een houten ton, die naar boven toe smaller werd met een houten stok, aan het eind waarvan een ronde houten schijf met gaten zat, gestampt. Dat stampen noemde men karnen. De ton heette karnton en de stok karnstok. Door het stampen met de karnstok kwam de room in heftige beweging. De in de room zwevende vetbolletjes wer den daardoor tegen elkaar aan gesla gen, waarbij zij aan elkaar klonterden. Het vocht dat overbleef werd natuurlijk karnemelk genoemd. Tegenwoordig wordt vrijwel alle boter in grote fabrieken gemaakt. Maar in hoofdzaken verschilt de bereiding nau welijks van wat er vroeger op de boer derij gebeurde. Eerst laten ze room in een zogenaamde room-zuurtank rijpen. Daartoe worden aan de room zorgvul dig in het laboratorium gekweekte melkzuurbacteriën toegevoegd. Nood zakelijk is dat niet: je kunt ook boter maken van zoete room. Maar in ons land vinden we op deze manier gemaak te boter het lekkerste. er bovenop een waterige rand. Als je de fles even schudde vermengden zich het vocht en de vaste deeltjes wel weer. maar toch vonden de mensen dat niet zo'n mooi gezicht. Ook moest de vroe gere karnemelk vrij snel worden opge dronken, omdat hij als je hem een tijdje liet staan, snel minder lekker werd. De karnemelk, zoals die tegenwoordig uit de fabriek komt, is veel houdbaarder. Er is nog een belangrijke reden, waar om de melkfabrieken ertoe zijn overge gaan karnemelk op een andere manier te maken: er werd steeds meer karne melk gedronken en bij de boterberei ding werd niet genoeg karnemelk gepro duceerd om aan die vraag te kunnen voldoen. Toch wordt er in sommige plaatsen in ons land nog wel ouderwetse karnemelk verkocht. En als je dicht bij een boterfabriek of een boerderij, waar nog boter wordt gemaakt, woont kun je In de karnton In de karnton wordt vervolgens lucht door de room geblazen. In de room vormen zich dan kleine luchtbelletjes. Als die uit elkaar spatten slaan zij de vetdeeltjes tegen elkaar en die gaan dan op dezelfde manier aan elkaar klonteren als op de boerderij in de karnton ge beurde. En natuurlijk ontstaat hierbij ook karnemelk. Die karnemelk wordt voor het allergrootste deel verwerkt tot allerlei karnemelkprodukten, zoals kar nemelk met een vruchtensmaakje en al lerlei pappen. En de karnemelk, die je moeder in de winkel koopt dan? Die wordt meestal op een andere manier ge maakt. Daarvoor nemen ze een mengsel van magere melk en volle melk met een vetgehalte van ongeveer 0,4%. Aan dit mengsel worden melkzuurbacteriën toe gevoegd. Het produkt. dat dan ont staat, verschilt in smaak wel iets van de karnemelk, die bij de bereiding van bo ter vrij komt. Sommige mensen vinden die ouderwetse karnemelk het allerlek kerste. Maar hij had ook bepaalde na delen. Als je de fles een tijdje liet staan zakten de vaste deeltjes naar beneden en kwam daar misschien eens die soort karne melk krijgen. Zelf karnemelk maken Je kunt ook zelf karnemelk maken. Daarvoor moet je niet-afgeroomde rau we melk. zo van de koe hebben. Laat die melk opromen, dat wil zeggen datje hem een nacht laat staan. De room schep je er dan voorzichtig af en die doe je in een schone melkfles. Als er wat melk bij komt dan geeft dat niets. De fles mag niet te vol zijn, zeg voor 3/4 ge deelte of minder, maar er mag ook weer niet al te weinig in zitten. Maar de fles nu heel goed dicht, bij voorbeeld met plastic folie, en schud hem krachtig heen en weer. Ga daarmee door tot de boter goed aan elkaar is geklonterd. Watje over houdt is karnemelk. Het is een heel vermoeiend karwei, waar veel tijd in gaat zitten. Dus als je snel karne melk wilt hebben, dan kun je het beste maar naar de koelkast stappen en je een glas inschenken uit de fles, die je rtioe- der bij de melkboer of in de supermarkt heeft gekocht. Overgenomen uit: Het Kleine Loo nov./dec. 1978. WERKTUIGDAGEN 1979 De Werktuigendagen, al sinds vlak na de oorlog een agrarisch evenement van de eerste orde, werpen hun schaduwen al vooruit op het landgoed "Velder". 1979 Moet nog beginnen, maar het zal weer een Liempdejaar worden: op woensdag 9 en donderdag 10 mei zullen de vlaggen wapperen temidden van het jonge groen aan de prachtige hoge bo men. Op het secretariaat binnenkomen de telefoontjes bewijzen dat inzenders al reikhalzend uitzien naar de gelegenheid, een plaats voor hun produkten te reser veren. Blijkbaar kunnen zij de toezen ding van de aanmeldingsformulieren niet eens afwachten, die dezer dagen worden verzonden. Nieuwe kas Zoals ieder jaar zullen ook voor de Werktuigendagen 1979 weer verbeterin gen op het terrein worden aangebracht. De belangrijkste is zeker dat de de- monstratiekas, van ouds het centrum van proefteelten en activiteiten op tuin bouwgebied, wordt vervangen door een nieuwe, gebouwd volgens de nieuwste opvattingen en voorzien van de mo dernste snufjes. De bouw is al begonnen zodat de demonstratieteelten van de voorlichtingsdiensten tijdens de Werk tuigendagen het gewenste stadium kun nen bereiken. Halte Liempde Opnieuw zal gedurende de Werktuigen dagen de speciale halte Liempde van de Nederlandse Spoorwegen treinreizigers in de gelegenheid stellen, op het terrein uit te stappen en zo alle verkeersdrukte en parkeerproblemen te vermijden. Om de tien minuten stopt er een train en het is geen wonder dat in 1977 al tiendui zend bezoekers een reis- en toegangsbil jet kochten op het station van hun keu ze waar ze de auto konden achterlaten. Inlichtingen Aspirant-deelnemers en iedereen die meer wil weten over de Werktuigenda gen kunnen zich wenden tot het secreta riaat van de Tuinbouwbond N.C.B., Spoorlaan 350, tel. 013-420080, Tilburg. SAMEN AFSLANKEN Door veranderde voedingsgewoonten leert U gezonder te eten en daarbij over gewicht te verliezen. Deze kursus staat onder leiding van een deskundige diëtist en bevoegde docenten. Een kursus bestaat uit: 1 kennismakingsbijeenkomst, 8 lessen van een diëtiste over voe ding en dieet, 5 praktische voedingslessen door een huishoudlerares, 3 lessen beter bewegen door een gymdocent. De kursussen worden gegeven in samen werking met de huishoudelijke voor lichting Limburg H.V.P. Duur van een kursus: 17 weken. Kosten: Voor leden van de Kruisvereni ging fl. 70,- (i.e. fl. 4,10 per les) en voor niet leden fl. 70,-, plus het plaatselijke kontributiebedrag De kursussen worden gegeven in wijk- gebouwen van veel Groene Kruisvereni gingen. Start: Half januari en half augustus. Het Groene Kruis organiseert bij vol doende deelname 'n cursus "Samen af slanken". Gaarne opgeven voor 1 jan. (voor cursus januari) bij wijkverpl. Groene Kruis, tel. 1358. ZELF ZAAIEN EN STEKKEN Wie vindt het niet leuk om zelf planten op te kweken en te zien opgroeien? Dit vraagt regelmatig wat aandacht en ver zorging, maar het is een spannende be zigheid. Er zijn allerlei handige hulp middelen te koop om zelf planten op te kweken uit zaden of stekken. Behalve complete hobby-zaaisels (zaden, grond of "opzwelpotjes", een bakje met doorzichting plastic kapje) zijn er ook veel zaden los te koop, in zakjes. De ene keer zal het wat beter lukken dan de andere keer, dat maakt het nu juist zo spannend. Bij zaaien is het belangrijk dat de grond vochtig is, niet te nat en niet te droog. Ook de temperatuur is bij het kiemen belangrijk en natuurlijk is het noodzakelijk dat de zaden voldoen de kiemkrachtig zijn. Wat dat laatste betreft moet je vertrouwen op wat je koopt. Zaden van bijvoorbeeld koffie verliezen hun kiemkracht snel. Een da tum op het zakje zou daarom een nut tige aanwijzing zijn. Snel succes geeft het zaaien met ster- rekers; dat kan zelfs op een vochtige lap in de vensterbank! Wel eens gepro beerd? Ook allerlei zaden van vruchten zoals dadel, sinaasappel, avocado en groen ten zoals radijs, bieten en wortels zullen snel succes geven, de eerste in huis, de tweede groep in de zomer buiten. Van veel kamerplanten zijn zaden te koop: katoenplant, Schefflera, oleander, e.a. Iedereen heeft wel eens een gemakkelijk te stekken plantje wortels laten maken. In een flesje met water is het goed te zien, maar in een potje met grond zalde de plant daarna beter doorgroeien. Stekken snijden is niet moeilijk. Een paar tipjes: gebruik gezonde, goed groeiende planten; neem scheutjes met een paar bla deren, zonder bloemen; snij ze met een scherp mes onder een "knoop" verdikking bij een blad) af; gebruik eventueel stekpoeder (be vordert de wortel vorming); zet de stekken - eventueel met enke le bij elkaar - in een schoon potje met verse aarde, waar doorheen wat zand; voorlopig geen mest geven, wel vochtig houden en niet in de zon zetten (wèl in het licht). WAT NU TE DOEN IN DE TUIN Bollenmest is nuttig voor bolgewassen, die keurig op tijd - eind oktober, begin november - de grond in zijn gegaan. Als het niet vriest kunt u de bollen hier mee verwennen, ze hebben inmiddels wortels gemaakt om de voedingstoffen te kunnen opnemen. Rozen aanaarden is een vereiste als we willen voorkomen dat de veredelings- plaats niet bevriest. De grond rond de plant wordt grove stalmest gedaan. Het mag ook wel gedroogde koemest zijn of een andere organische mest die met compost kan worden gemengd. Stamro zen hebben hun veredeling bovenaan de (onder)stam en bij vriezend weer is het een goede maatregel om die plek een bosje stro of riet te binden. Om deze werkjes te vergemakkelijken mag de roos wel wat worden ingesnoeid, maar niet te kort. Laten we zeggen de takken worden gehalveerd. Gazon beluchten. Als u merkt dat er nogal eens water op het gras blijft staan, dan is de afwatering absoluut on voldoende. Met alle gevolgen van dien: onkruidgroei, mosontwikkeling, kale plekken e.d. Met een gazonbeluchter prikt u dan zoveel mogelijk openingen in de grasmat, die eventueel kunnen worden volgestrooid met rivierzand. Op een droge grasmat werkt dat het beste (uitstrooien en invegen) maar in de win ter droogt het gras slecht op. Als het voldoende kort is gemaaid lukt het nog wel. een echt winterwerkje, waarbij u lekker warm blijft. Grondbewerking zoals spitten wordt hoofdzakelijk in de groentehoek toegepast, want in de sier- tuin groeien doorgaans zoveel planten dat de grond beter met rust kan worden gelaten. Spitten als er "hal" in de grond zit is erg slecht: spit vóór de vorst, dan kan de grond "lekker doorvriezen" en dat komt de structuur ten goede. Planten van bomen en heesters kan bij "open" niet vriezend) weer nog steeds gebeuren. Vooral vruchtbomen kunnen het beste in het (late) najaar of de vroege winter worden geplant. Zorg altijd voor een ruim plantgat en zet di- rekt een boompaal aan de windzijde, die kruislings wordt bevestigd met krammen of speciale spijkers met een brede kop.

DIGITALE PERIODIEKEN IN DE VOORMALIGE GEMEENTEN HELDEN, MEIJEL, KESSEL EN MAASBREE

Weekbericht voor Meijel | 1978 | | pagina 13